تناسب عواطف!عواطف و احساسات چه نقشی در زندگی انسانها بازی می کنند؟

تناسب عواطف! عواطف و احساسات چه نقشی در زندگی انسانها بازی می کنند؟

دکتر فرزانه خضرائی - مشاور   و روان درمان فردی، خانوادگی و گروهی

www.drkhazrai.com

عاطفه و احساسات محور اصلی زندگی انسان اند و انرژی زندگی را مهیا می کنند.  اهمیت عاطفه و احساسات انسانی را در سه سطح می توان نگاه کرد. 

در رابطه ی بین انسان و جامعه انسانی با محیط اش:
تاریخ جامعه انسانی نشان داده است که عواطف نقش بزرگی در بقاء نسل انسان داشته است.  به این معنی که عواطف و احساسات و روش ابراز کردن آن در رابطه  با محیط رفتارها و واکنش های انسان را شکل داده که منجر به زنده ماندن و یا نابود شدن افراد و یا قبایل شده است.

 در رابطه بین انسان ها :
تجربه نشان می دهد که عواطف و طُرُق ابراز آن باعث محکم شدن و ادامه رابطه و یا از هم پاشیده شدن آن می شود. 

در سطح شخصی:
یک زندگی که هیچگونه عاطفه در آن نباشد ارزش زندگی کردن را ندارد.

راجع به اهمیت عواطف در انسان ها در فلسفه گفته های زیادی وجود دارد که مهمترین کیفیت زندگی را در معنی و مفهوم زنده بودن می دانند.  عواطف و احساسات است که ادامه زندگی را ارزش می دهد.  فلاسفه ی  بزرگ تاریخ افلاطون، ارسطو، دسکارتس، هابس و هیوم تئوری های روشنی درباره عواطف ارائه داده اند.  گفته می شود که عواطف و احساسات واکنش های انسانی است به یک سری وقایع محیطی که بنظر او مهم و حیاتی می آید.  این واکنش های عاطفی، واکنش های بدنی (فیزیولوژی) ایجاد کرده و در انتها انگیزه رفتارهای شخصیت انسان می شوند.
  باوجود این توجهات تاریخی. متخصصان دوره های بعد توجه کمتری به شناخت عواطف و احساسات نشان دادند و تقریباً در بیشتر طول قرن بیستم، متخصصان در شناخت اهمیت عواطف و احساسات در شکل گرفتن شخصیت و رفتار انسانها کوتاهی کرده و حتی آن را نادیده گرفتند.
در چند دهه آخر قرن بیستم یک سری مطالعات منجمله کودکان و  وابستگی اهمیت عواطف در زندگی انسان را بیشتر و بیشتر مورد توجه و مطالعه قرار داده است.  علوم مختلف از قبیل مغز و اعصاب شناسی، بیولوژی تکاملی، رفتاری و روابط عاشقانه بین انسانها مطالعه ی عواطف را مرکز تحقیقات خود قرار داده اند.
در همین دوران اخیر حرکت دیگری هم در زمینه دید عواطف شروع شده است.  این حرکت از دید عواطف از منفی به مثبت بوده است.  در قبل، در مطالعه ی رفتاری اثر احساسات انسان را در رفتار او وزنی نمی دادند و حتی آن را نا مفید و منفی به حساب می آوردند.
این گرایش بتدریج به دید مثبتی از عواطف تغییر سو کرده است.  این دید مثبت، عواطف را در تطبیق انسان با محیط، توانائی حل مشکلات و رشد انسان عامل مهمی به شمار می آورد.
همانطور که در بالا اشاره شد روابط عاشقانه یکی از مسائلی بوده است که در رابطه با احساسات و عواطف در سالهای اخیر مطالعه شده است.  مطالعات نشان می دهد که تجربه عواطف و ابراز آن در رابطه عاشقانه پایه های اصلی رابطه را می سازند.  این پایه ها می توانند بطور صحیحی استوار باشند و یا بصورت نادرستی پایه گذاری شده که باعث بی ثباتی رابطه خواهد بود. 
طریق صحیح و سالم استفاده از عواطف افراد در رابطه عاشقانه برای بنا سازی ستونهای عواطف نیاز به مهارت هائی دارند.  قسمتی از این مهارتها بستگی به تجربه های عاطفی کودکی در رابطه با مادر و پدر است.  اگر کودکان در رابطه با پدر و مادر شانس دلبستگی و وابساگی سالمی را نداشته باشند، اطمینان و اعتماد و ثباتی را که احتیاج دارند به صورت متزلزل تجربه می کنند.  این کمبود روی مسائل عاطفی شخص در رابطه های سالهای بعد زندگی سهمی مؤثر دارد.  این ارتباطات است که محور اصلی کار مرا بعنوان روان درمان تشکیل می دهد.  در رابطه ی زوجی و خانوادگی حتی رابطه با خود و خود شخص است که با شجاعت و پایداری رابطه های خود را ترمیم کرده و رضایت بخش تر می کند.    روان درمانگر با تجربه محیط درمانی با اعتماد و اطمینان فراهم می کند و با پشتیبانی، فرصت های ارتباط و نزدیکی عاطفی را بین زوج بوجود می آورد و رسیدن به هدف های درمانی رابطه ی زوج را (صمیمی و نزدیک تر شدن) را تسهیل می کند.
پیام اصلی این نوشته به خوانندگان عزیز اینست که اولاً:  عواطف و احساسات خود را سرسری نگیرید.  عواطف و احساساتی که تجربه می کنید ساده و پوچ و غیر معقول نیستند و بلکه آنها نتیجه یک فرایند اطلاعاتی در سطح پیچیده ای می باشند.
دوماً:  این سیستم اطلاعاتی از جنبه های مختلف زندگی شما سرچشمه گرفته و بصورت عواطف شما به شما راجع به خودتان اطلاع می دهد.  این یک سیستمی است که از احتیاجات بیولوژی، روانی، تجربیات کودکی و سالهای رشد و تصورات شما از محیط و انتظارات شما از رابطه هایی که دارید تشکیل شده است.  بنابراین احساسات و عواطف خود را به خود انکار نکنید.  اجازه بدهید که آنرا کاملاً و صادقانه تجربه کنید.  این عواطف از شما می آید و قسمتی از زندگی شما است.  آنها را قبول کنید و عزیز بدارید.  با آنها در جنگ نباشید. انکار کردن عواطف نتیجه خوبی برای فرد نخواهد داشت.  به خود فرصت بدهید که آنها را با فکر خود مشاهده کنید و روی آنها تفکر بخرج دهید.
وقتی احساس می کنید که دست و پنجه نرم کردن با آنها برایتان مشکل است در کمک گرفتن تردید نکنید. یک مشاور با تجربه در این مرحله می تواند شما را راهنمايی و حمایت کند.
این قدمها در راه آگاهی بیشتری از خود و به شما کمک می کند و در نتیجه تسلط بیشتری در واکنش های صحیح و سالم به عواطف خود بدست می آورید که خود عامل مهمی در رضایت از روابط می باشد.
تا شماره ی آینده اوقات خوش و سلامی را برای شما آرزو می کنم.